એક અજનબી સે એક મુલાકાત

થોડા દિવસ પહેલા હું અહી રાજકોટનો એક ઔદ્યોગિક વિસ્તાર મેટોડામાં કોઇ કામસર જઇ રહ્યો હતો. ત્યાજ એક વ્યક્તિએ મને જોરથી અવાજ કરીને બોલાવ્યો. નામ લીધું ના હતું પણ મને લાગ્યું કે કોઇએ કદાચ મને જ બોલાવ્યો છે એટલે મેં એ દિશામાં જોયું તો એક ભાઇનાં ઇશારાથી લાગ્યું કે એ મને જ બોલાવી રહ્યા છે. હું એમને ઓળખ્યો નહિ પણ એની પાસે ગયો તો એ ભાઇ જાણે નજીકની ઓળખાણ હોય એમ મારી સાથે વર્તી રહ્યા હતા. મેં એમને કહ્યું કે, ભાઇ, હું તમને ઓળખાતો નથી. તો એ બોલ્યા કે આવો મારી સાથે અને તમારૂ બાઈક અહી મૂકી દો. મારી ફેક્ટરીએ જઇને હું તમને મારી ઓળખાણ આપું.

અને હું એમની વૈભવી ફોરવ્હીલમાં આગળ એમની સાથે બેસી ગયો.

ફેકટરીમા પુરજોશમાં કામ ચાલી રહ્યું હતું. આ ભાઇ એ ફેક્ટરીનાં માલિક હતા. અમે બંને એમની ચેમ્બરમાં દાખલ થયા. મારા મનમાં હજી પ્રશ્ન હતો કે આ ભાઇ છે કોણ ? ત્યાં જ બેસતા જ એમને કહ્યું કે હું આ વ્યક્તિ છું. એમણે ઓળખાણ આપતા જ મારા દિમાગની બતી ઝબકી અને મને યાદ આવી ગયું. દસેક મહિના પહેલા એ ભાઇ સાથે મારે દસ-પંદર મીનીટની મુલાકાત થઇ હતી.

હવે જોઈએ એ દસેક મહિના પહેલાનો એમની સાથે સંકળાયેલો બનાવ.

મારા ઘર પાસેનાં ચોકમાં એક સોડાશોપ છે. સાંજે પાંચેક વાગ્યે હું ત્યાં હાથમાં ગ્લાસ લઈને નિરાતે સોડા પીતો હતો. ત્યાં જ સામેનાં રોડ ઉપર એક ૧૫ વર્ષનાં છોકરાનું એક્ટીવા અને બે યુવાન છોકરાની બાઈક સામસામે જોરદાર અથડાઇ. બંને વાહનોને નુકશાન થયું હતું પણ કોઈને કાઇ લાગ્યું ના હતું. પેલા બે જુવાન છોકરામાંથી એક છોકરાએ પેલા ૧૫ વર્ષનાં છોકરાને જોરથી એક ફડાકો મારી દીધો. છોકરો તરત જ રોવા લાગ્યો. બીજા છોકરાએ પાછો એક ફડાકો મારી દીધો. એ છોકરો હેબતાઇ ગયો.

હું તરત જ એ ત્રણેની પાસે ગયો. પેલા બેને કહ્યું, ભાઇ ઊભા રહો, શાંત થાઓ. બોલો શું પ્રોબ્લેમ છે ?

તો એ બંને કહે કે, આ બાઈકની નુકશાની કોણ એનો બાપ ભરશે ?  મેં થોડાક કડક અવાજે કહ્યું, શાંતિ રાખો અને થોડીવાર ઊભા રહો. પછી એ છોકરાને કહ્યું કે તારા પપ્પાનો નંબર આપ. એ છોકરો એટલો હેબતાઈ ગયો હતો કે એની પાસે પણ મોબાઇલ તો હતો પણ એ કાઢતો ના હતો કારણ કે પેલા બંનેએ એના એક્ટીવાની ચાવી પહેલેથી લઇ લીધી હતી. એ હજી પણ રડતો જ હતો.

મેં મારા મોબાઇલમાંથી એના ઘરે ફોન લગાડયો તો ફોન એના દાદાએ ઉપાડયો. મેં એને પરિસ્થિતિ જણાવી. એમણે મને કહ્યું કે હું હમણાં જ આવું છું અને પ્લીઝ તમે ત્યાં જ રહેજો. જેથી હું તમે ચોક્કસ કઇ જગ્યાએ ઊભા છો એ જાણવા ફરી ફોન કરી શકું. પાંચ જ મિનીટમાં એમનો ફરી ફોન આવ્યો. મેં એમને ફરીવાર જગ્યા જણાવી. અને તેઓ ત્યાં આવી ગયા. એના પૌત્રને માર્યો છે એ જાણીને એમને ગુસ્સો તો આવ્યો હતો પણ એમણે તરત જ ગુસ્સા ઉપર કાબુ મેળવી લીધો. પેલા બંને છોકરાઓ તો હજી પણ જોશમાં જ હતા.

હું બને વચ્ચે રહીને રસ્તો કઢાવી રહ્યો હતો. પેલા દાદાજીએ છોકરાઓને કહ્યું કે, તમારૂ બાઇક અત્યારે જ સર્વિસ સ્ટેશનમાં મૂકી આવો. એવું હોય તો હું મુકાવી દઉ. આ મારૂ કાર્ડ છે. મને ફોન કરજો. હું બધો જ ખર્ચ આપી દઇશ. આમ છતા પેલા બંને છોકરાઓ માનતા ન હતા. પેલા દાદાએ કહ્યું કે, તમે મારા દીકરાને માર્યો તોય હું કાઇ બોલ્યો નથી ને તમે સમજતા નથી, તો પેલા બંનેએ કહ્યું કે કાલે ઉઠીને કોઇ ઘંટભાઇએ પૈસા નથી આપતો. સાલાને હજી મારવો છે. એમાં પેલા દાદા પણ જરાક ગરમ થઇ ગયા.

વાત વધતા પેલા બંને છોકરામાંથી એકે પેલા દાદાનો શર્ટ પકડી લીધો. મેં માંડ પેલા દાદાને છોડાવ્યા. ત્યાં જ દાદા બોલ્યા કે, હવે એક પૈસોય નથી દેવો અને અડધી કલાક અહી જ ઊભા રહેજો, અને દાદાએ એના દીકરાને ફોન કર્યો. પેલા બંને છોકરાઓ પણ એની રાહ જોતા ઊભા રહ્યા.

અડધી કલાકમાં પેલા દાદાનો છોકરો કે જે પેલા નાના છોકરાના પપ્પા હતા એ આવી ગયા. ને બીજી જ મિનિટે બીજા ચાર બાઈકમાં બીજા પાંચ જણા આવી ગયા. આ પાંચ જણા કારીગરો હતા અને શારીરિક રીતે ચુસ્ત હતા. બધાએ મળીને પેલા બંને છોકરાઓને સારો એવો મેથીપાક ચખાડ્યો. ત્યારબાદ એમના બાઈકને પણ પાટા મારીને ઘણું વધારે નુક્શાન કર્યું.

હવે મામલો પૂરો થઇ ગયો હતો. પેલા દાદાએ એના પૌત્રને કહ્યું, ‘ બેટા તું હવે ઘરે જા.’ તો એ બોલ્યો કે દાદા, એકટીવાની ચાવી એ બંને પાસે છે.

પેલા પાંચમાંથી એકે પેલા બંને પાસેથી એકટીવાની ચાવી લીધી અને એમના બાઇકની ચાવી પણ લઇ લીધી. એમાંથી એકે એમનું બાઈક લઇ લીધું અને કહ્યું કે કાલે વધારે માર ખાવો હોય તો આ જગ્યાએ આવીને બાઈક લઇ જજો. એમ કહીને પેલા પાંચેય પેલા બંનેનું બાઈક લઇને ચાલ્યા ગયા.

પેલા નાના છોકરાનાં દાદા અને એના પપ્પા મારો આભાર માનતા ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.

મને અવાજ કરીને બોલાવનાર ભાઇ પેલા નાના છોકરાનાં પપ્પા હતા.

……….

વીણાનો તાર જો ઢીલો બાંધવામાં આવે તો સૂર બેસૂરો બની જાય છે અને તાર જો વધારે પડતો ટાઇટ બાંધવામાં આવે તો સૂર તરડાય જાય છે. ઉપરોક્ત બનાવમાં આવું જ બન્યું હતું.

થોડીવાર બેસીને શરબત લઇને મેં એ ભાઇની રજા લીધી. એ મને મારી બાઈક સુધી મૂકી ગયા. હવે એ ભાઇ ભેગા થાય તો હું એમને ઓળખી જાવ એમ છું.

 

વિચારકોના વિચારો

ભુલ હમેશા માફ કરી શકાય છે, જો તમારી પાસે તેને સ્વીકારવાની હિમત હોય તો – બ્રુસ લી

સ્ત્રીઓની માનહાનિ સાક્ષાત લક્ષ્મી-સરસ્વતીની માનહાની છે – સૂર્યકાન્ત ત્રિપાઠી

અહંકાર, દેખાડો, અભિમાન, નિર્દયતા એ બધા દોલતના સંતાનો છે – માર્ક ટ્વેઇન

કુબેર પણ જો આવક કરતા વધારે ખર્ચ કરે, તો કંગાલ થઇ જાય છે – ચાણક્ય

જેની અન્દર નફરત હોય છે, એ લોકો હારેલા લોકો હોય છે, જેઓ પોતાને જીતેલા હોવાનો દેખાડો કરી રહ્યા હોય છે – પોલો કોએલો

હુ કાઇ અતિ પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિ નથી, પણ હુ અધિક જિજ્ઞાસુ છુ અને કોઇપણ સમસ્યાને ઉકેલવામા ઘણો સમય આપુ છુ – આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન

આ દુનિયાની અસલી સમસ્યા એ છે કે મૂર્ખ અને અડિયલ લોકો પોતાના વિશે હમેશા પાક્કા હોય છે કે એ સાચા જ છે, પરંતુ બુદ્ધિમાન લોકો હમેશા એ શંકામા હોય છે કે હુ ગલત / ખોટો તો નથી ને ?

ઇતિહાસની બે સમાન ઘટનાઓ, પણ જુદા પરિણામો

એક સમાન બે ઇતિહાસની ઘટનાઓ કે જેના પરિણામો સાવ જુદા હતા.
એક : સિકંદરે જ્યારે પોરસને કેદ કર્યો ત્યારે સિકંદરે પોરસને પુછ્યુ કે, ‘બોલ તારી સાથે કેવું વર્તન કરવામાં આવે ?’

ત્યારે પોરસે જવાબ આપ્યો હતો કે એક રાજા બીજા રાજા સાથે જેવું વર્તન કરે એવું વર્તન તમારે મારી સાથે કરવું જોઇએ.

સિકંદરે પોરસને કેદમાંથી મુક્ત કર્યો અને એને પોતાના રાજ્યનો પ્રતિનિધી બનાવ્યો.

બીજો બનાવ : મહમદ ઘોરીએ આવી જ રીતે પૃથ્વીરાજ ચૌહાણને કેદ કર્યો અને એણે પણ પૃથ્વીરાજને આવો જ પ્રશ્ન કર્યો કે,

‘મારી પાસે તમારી શું અપેક્ષા છે ?’

પૃથ્વીરાજે પણ પોરસ જેવો જ જવાબ આપેલો. મેં તમને અનેક વખત જવા દીધા છે

તમારે પણ મારી સાથે સન્માનપૂર્વક વર્તવું જોઇએ.

પૃથ્વીરાજની આ માંગ બાદ મહમદઘોરીએ એની આંખો ફોડાવી નાખીને પછી મૃત્યંદંડની સજા કરી હતી.

ઇતિહાસની આ એક સમાન બે ઘટના, પણ જુદા પરિણામો શા માટે ?

આ સવાલનાં જવાબ માટે સિકંદર અને મહમદઘોરીના જીવનનો અભ્યાસ કરીએ ત્યારે ખ્યાલ આવે કે

સિકંદરના શિક્ષક અને માર્ગદર્શક એરીસ્ટોટલ હતા અને કમનસિબે મહમદઘોરીને આવા કોઇ વ્યક્તિની સંગત નહોતી.

તમે કોની સાથે બેસો છો? કોની સાથે સમય વિતાવો છો?

કોઇની સાથે રહ્યા પછી તમારા જીવનમાં શું શું પરિવર્તન આવે છે આ બધું બહું જ મહત્વનું છે.

કોઇ સારી વ્યક્તિની સંગત તમારા જીવનને માનવતાવાદી બનાવી શકે છે.

રમુજી શબ્દસમૂહ

મનોચિકિત્સક : એ વ્યક્તિ કે જે ભારે ફી લઇને તમને એવા સવાલો પૂછે છે, જે તમારી પત્ની તમને એમ જ પૂછતી હોય છે.

દઢતા : એવો ગુણ કે જે આપણામાં હોય તો સત્યાગ્રહ અને બીજામાં હોય તો દુરાગ્રહ.

અધિકારી : એવી વ્યક્તિ કે જે તમારી પહેલા ઓફિસે પહોંચી જાય છે અને તમે વહેલા પહોંચી જાવ તો એ ખૂબ મોડો આવે છે.

નેતા : એ શખ્શ જે પોતાનાં દેશ માટે તમારી જાનની કુરબાની દેવા હંમેશા તૈયાર રહે છે.

પડોશી : એ મહાનુભાવ જે તમારી સમસ્યાઓને તમારા કરતા વધારે સમજે છે.

લગ્ન : એ જાણવાનો ઉપાય કે તમારી પત્નીને કેવો પતિ પસંદ છે.

કોન્ફરન્સ રૂમ : એવી જગ્યા જ્યાં બધા જ બોલે છે, કોઇ સાંભળતુ નથી અને છેવટે બધા અસહમત થાય છે.

શ્રેષ્ઠ પુસ્તક : જેની પ્રશંશા બધા કરે છે પણ વાંચતુ કોઇ નથી.

સરકારી કાર્યાલય : એ સ્થાન જ્યાં તમે તમારા ઘરનાં તણાવોથી મુક્ત થઇને આરામ કરી શકો છો.

કેટલાક મજાકિયા વાક્યો…

હંમેશા એક નિરાશાવાદી પાસેથી પૈસા ઉધાર લો. તે પૈસા પાછા મળવાની આશા નહિ રાખે. – ઓસ્કાર વાઇલ્ડ

ટમેટુ એક Fruit/ફળ છે એ જ્ઞાન/બુદ્ધિમતા છે. તેને FruitSaladમાં ના નખાય એ સમજદારી છે. – માઇલ્સ કિંગ્ટન

જો તમને એવું લાગતું હોય કે કોઇને તમારી ચિંતા નથી, તો બસ તમારી કાર લોનનાં કેટલાક હપ્તા ચૂકવવાનું બંધ કરી દો. – ફ્લિપ વિલ્સન

કેટલાક લોકો જ્યા જાય છે ત્યાં ખુશીઓ લાવે છે. કેટલાક લોકો જ્યારે જાય છે ત્યારે ખુશીઓ આવે છે. – ઓસ્કાર વાઇલ્ડ

ઇમાનદારીથી રોજ આઠ કલાક કામ કરવાથી તમે આખરે બોસ બની શકો છો અને પછી રોજ બાર કલાક કામ કરો છો. – રોબર્ટ ફોસ્ટ

જ્યાં સુધીમાં પુરૂષને એ અહેસાસ થાય કે એના પિતા સાચા હતાં, ત્યાં સુધીમાં એને જે એક બેટો હોય છે તે વિચારતો હોય છે કે એ ગલત છે. – ચાર્લસ વર્ડસવર્થ

એવું નથી કે ભગવાન નથી ! રવિવારે પ્લમ્બરને શોધવાનો પ્રયાસ કરો. – વુડી એલન

મારા લગ્ન પહેલા બાળ ઉછેર વિશે મારી પાસે ૬ સિદ્ધાંત  હતાં. અત્યારે મારે ૬ બાળકો છે અને  સિદ્ધાંત એકપણ નથી. – જોન વિલ્મોટ

શોપિંગ મોલમાં માત્ર બ્રેડ લેવા જ જવું અને માત્ર બ્રેડ લઇને જ બહાર આવવાની સંભાવના ૩ બિલિયનમાં ૧ ની છે. – ઇર્મા બોમ્બેક

બંને પત્નીઓ સાથે મારા નશીબ ખરાબ હતાં. પહેલી મને છોડીને ચાલી ગઇ અને બીજી મને છોડીને જતી નથી. – પેટ્રીક મરે

 

સ્ત્રીઓ વિશે કેટલાક મજાકિયા વાક્યો…

એક સફળ પુરૂષ એ છે જે એની પત્નીની ખર્ચ કરવાની ક્ષમતાથી વધારે કમાઇ શકે. એક સફળ સ્ત્રી એ છે જે એવો પુરૂષ શોધી કાઢે.

– લાના ટર્નર (American Film and Television Actress)

સ્ત્રીઓ ક્યારેય એટલી સફળ નથી થઇ શકતી જેટલો કે એક પુરૂષ, કારણ કે તેની પાસે સલાહ દેવા માટે પત્નીઓ નથી હોતી.

– ડિક વાન ડિકે ( American Actor, Comedian, Writer, Singer, Dancer)

તમે ઘણાં આકર્ષક છોકરાઓ સાથે બેવકૂફ છોકરીઓ જોઇ હશે, પરંતુ ક્યારેય પણ આકર્ષક અને સમજદાર છોકરીઓ સાથે બેવકૂફ છોકરો જોવા મળવો મુશ્કેલ છે.

– એરિકા જોંગ (American Novelist, Poet)

અમેરિકનો મોટી કિતાબો અને પતલી સ્ત્રીઓ ને પસંદ કરે છે.

– રસેલ બેકર (American Writer, Investigative Journalist, Pulitzer Prize Winner)

મેં કેટલીક એટલી બધી દુબળી સ્ત્રીઓ સાથે વ્યાયામ કર્યો છે કે બાજ પણ તેની કાર સુધી તેનો પીછો કરતા હતાં.

– એરમા બોમ્બેક (American Humorist, Newspaper Columnist)

ત્રણ ચીજોને વશમાં કરવાનું મુશ્કેલ છે. મહાસાગરો, મૂર્ખો, અને સ્ત્રીઓ. બની શકે કે આપણે થોડા સમયમાં મહાસાગરો અને મૂર્ખો ઉપર જલ્દીથી કાબૂ કરી શકીએ, સ્ત્રીઓમાં લાંબો સમય લાગશે.

– સ્પીરો ટી. એગન્યુ (American Politician)

મેં જોયુ છે કે જ્યારે પુરૂષ સ્ત્રીને પ્રેમ કરે છે, તે પોતાની જીંદગીનો ખૂબ જ નાનો હિસ્સો આપે છે, પણ જ્યારે સ્ત્રી પ્રેમ કરે છે ત્યારે બધુ જ સમર્પણ કરી દે છે.

– ઓસ્કાર વાઈલ્ડ (Irish Novelist, Essayist)

મહિલાઓ પુરુષો કરતા વધારે બુદ્ધિમાન હોય છે, કારણ કે તે જાણે છે ઓછુ અને સમજે છે વધારે.

– જેમ્સ થર્બર (American Cartoonist, Journalist, Author)

મેં જ્યારે મારી પત્નીને કહ્યું કે હું એક મનોચિકિત્સકને મળુ છું, ત્યારે તેણે મને કહ્યું કે એ પણ એક મનોચિકિત્સક, એક પ્લમ્બર અને બે બારટેન્ડરને મળે છે.

– રોડની ડેંજરફિલ્ડ (American stand-up comedian)

 

अनजाने कर्म का फल

एक राजा ब्राह्मणों को लंगर में महल के आँगन में भोजन करा रहा था..।
राजा का रसोईया खुले आँगन में भोजन पका रहा था..।
उसी समय एक चील अपने पंजे में एक जिंदा साँप को लेकर राजा के महल के उपर से गुजरी..।
तब पँजों में दबे साँप ने अपनी आत्म-रक्षा में चील से बचने के लिए अपने फन से ज़हर निकाला…
तब रसोईया जो लंगर ब्राह्मणो के लिए पका रहा था.. उस लंगर में साँप के मुख से निकली जहर की कुछ बूँदें खाने में गिर गई..।
किसी को कुछ पता नहीं चला..।
फल-स्वरूप वह ब्राह्मण जो भोजन करने आये थे.. उन सब की जहरीला खाना खाते ही मौत हो गयी..।
अब जब राजा को सारे ब्राह्मणों की मृत्यु का पता चला तो ब्रह्म हत्या होने से उसे बहुत दुख हुआ…

ऐसे में अब ऊपर बैठे यमराज के लिए भी यह फैसला लेना मुश्किल हो गया कि…
इस पाप-कर्म का फल किसके खाते में जायेगा ..?

  • राजा …. जिसको पता ही नहीं था कि खाना जहरीला हो गया है ..
    या..
  • रसोईया .. जिसको पता ही नहीं था कि.. खाना बनाते समय वह जहरीला हो गया है ..
    या..
  • वह चील .. जो जहरीला साँप लिए राजा के उपर से गुजरी ..
    या..
  • वह साँप .. जिसने अपनी आत्म-रक्षा में ज़हर निकाला..

यमराज भी तय नहि कर शकते थे कि पाप किसके हिस्से में रखा जाये.. बहुत दिनों तक यह मामला यमराज की फाईल में अटका रहा .

फिर कुछ समय बाद कुछ ब्राह्मण राजा से मिलने उस राज्य मे आए और उन्होंने किसी महिला से महल का रास्ता पूछा..।

उस महिला ने महल का रास्ता तो बता दिया पर..
रास्ता बताने के साथ-साथ ब्राह्मणों से ये भी कह दिया कि..
“देखो भाई.. जरा ध्यान रखना वह राजा आप जैसे ब्राह्मणों को खाने में जहर देकर मार देता है ।”

बस जैसे ही उस महिला ने ये शब्द कहे..
उसी समय यमराज ने फैसला ले लिया कि उन मृत ब्राह्मणों की मृत्यु के पाप का फल इस महिला के खाते में जाएगा..
और इसे उस पाप का फल भुगतना होगा..।

यमराज के दूतों ने पूछा –

प्रभु ऐसा क्यों..?

जब कि उन मृत ब्राह्मणों की हत्या में उस महिला की कोई भूमिका भी नहीं थी..।
तब यमराज ने कहा –
कि भाई देखो, जब कोई व्यक्ति पाप करता हैं तब उसे बड़ा आनन्द मिलता हैं..
पर उन मृत ब्राह्मणों की हत्या से..
ना तो राजा को आनंद मिला..
ना ही उस रसोइया को आनंद मिला..
ना ही उस साँप को आनंद मिला…
और..
ना ही उस चील को आनंद मिला..।

पर उस पाप-कर्म की घटना का बुराई करने के भाव से बयान कर के उस महिला को जरूर आनन्द मिला..।

इसलिये राजा के उस अनजाने पाप-कर्म का फल अब इस महिला के खाते में जायेगा..।

बस इसी घटना के तहत आज तक जब भी कोई व्यक्ति जब किसी दूसरे के पाप-कर्म का बयान बुरे भाव से (बुराई) करता हैं..
तब उस व्यक्ति के पापों का हिस्सा उस बुराई करने वाले के खाते में भी डाल दिया जाता है..।

अक्सर हम जीवन में सोचते हैं कि हमने जीवन में ऐसा कोई पाप नहीं किया…
फिर भी हमारे जीवन में इतना कष्ट क्यों आया …. ??

ये कष्ट और कहीं से नहीं..
बल्कि लोगों की बुराई करने के कारण उनके पाप-कर्मो से आया होता हैं..
जो बुराई करते ही हमारे खाते में ट्रांसफर हो जाता हैं ….

इसलिये आज से ही संकल्प कर लें…
कि किसी के भी और किसी भी पाप-कर्म का बयान बुरे भाव से कभी नहीं करना..
यानी किसी की भी बुराई या चुगली कभी नहीं करनी हैं..।

लेकिन यदि फिर भी हम ऐसा करते हैं..
तो हमें ही इसका फल आज नहीं तो कल जरूर भुगतना ही पड़ेगा.